Global krizde çok tartışılan finansçıların ücretleri, Türkiye'de aracı kurumlar bazında yeniden gündeme gelecek

Global krizin yarattığı olumsuz tablonun en büyük sorumlusu olarak finans sektörünü türev ürünlerle büyüten bankacılar gösterildi. Özellikle de batan büyük bankaların CEO’ları, tepe yöneticilerinin yaptıkları hatalardan ziyade aldıkları yüksek primler, öne çıkarıldı. ABD Başkanı Obama gibi siyasi aktörler
bile büyük zararlara neden olduğu halde ayrılmak için yüz milyonlarca dolarlık primler alan CEO’lara “Primleri iade edin” çağrısı yaptı.

Türkiye’ye gelince… Bankacıların maaşlarına, aldıkları primlere ilişkin tartışmalar geçmiş dönemde yaşandı. BDDK’nın bu konuya ilişkin açıklamaları, bir süre sonra yerini sessizliğe bıraktı.

Bu konu, şimdi yeniden ısıtılıyor. Ama bankacılardan değil, aracı kurumların yöneticilerinden başlayarak… SPK’nın ücretlere yönelik yapmak istediği düzenleme, kurumun internet sitesinde yerini aldı. şimdi aracı kurumlardan görüş, katkı bekleniyor.

Bu konuyu aracı kurumların yöneticileriyle konuştuk. Doğal olarak SPK’yı karşılarına almak istemedikleri için adlarının yer almasını istemediler.
Yerli sermayeli bir aracı kurumun genel müdürü, “Güçleri bankacılara yetmedi, bizimle başlamayı uygun gördüler” diyerek ilk tepkisini dile getiriyor. Şöyle devam ediyor; “Evet, yurt dışında, bankacıların maaşları yükseltildi, primlere kısaltama getirildi. Fakat, Türkiye’de ücretler, orasıyla kıyaslanamayacak kadar düşük. Daha neyi kısıtlayacaklar?” diyerek tepkisini dile getiriyor.

Yabancı kökenli bir aracı kurumun CEO’su da, bu düzenlemeyi gereksiz buluyor. Neden mi? O’na göre, zaten yüksek ücretleri, yerli değil, yabancı kuruluşlar ödüyor ve sözlerine şöyle devam ediyor; “Yabancı bir kurum,çalışanlarına primlerini ödemek isterse, dünyanın farklı merkezlerinden yapabilir. Bu durumda işlemler Türkiye üzerinden değil, Londra üzerinden yapılacak. Primini de Londra üzerinden ödeyebilir. Bunu nasıl denetleyecekler ki?”

Adalet Bakanlığı, ''Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'' tasarısını Başbakanlığa gönderdi. Tasarı, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşme ve yükümlülüklere bir dizi düzenleme getiriyor.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, elektronik ticarete ve bilgi toplumu hizmetlerine ilişkin esas ve usulleri düzenleyen kanun, ''ticari iletişimi, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları'' kapsıyor.

Hizmet sağlayıcı, elektronik iletişim araçlarıyla bir sözleşmenin yapılmasından önce, ticari ve mesleki faaliyetlerine ilişkin bir sicil numarası, böyle bir sicil numarası yoksa kendisinin tanınmasını sağlayacak diğer bilgileri, sözleşmenin kurulabilmesi için izlenecek teknik adımlara ilişkin bilgileri, sözleşme metninin sözleşmenin kurulmasından sonra hizmet sağlayıcı tarafından saklanıp saklanmayacağı ile bu sözleşmeye alıcının erişiminin mümkün olup olmayacağı ve bu erişimin ne kadar süreyle sağlanacağına ilişkin bilgileri, veri girişindeki hataların açık ve anlaşılır bir şekilde belirlenmesine ve düzeltilmesine ilişkin teknik araçlara ilişkin bilgileri ve uygulanan gizlilik kuralları ve varsa diğer alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmalarına ilişkin bilgileri kullanıcıya sunacak.

Alıcılar siparişlerini elektronik iletişim araçlarıyla vermeleri halinde, hizmet sağlayıcı, siparişin onaylanması aşamasında ve ödeme bilgilerinin girilmesinden önce, ödeyeceği toplam bedel de dahil olmak üzere, sözleşmenin şartlarının alıcı tarafından açıkça görülmesini sağlayacak.

Hizmet sağlayıcı, alıcının siparişini aldığını gecikmeksizin elektronik iletişim araçlarıyla teyit etmekle yükümlü olacak, sipariş ve siparişin alındığının teyidi, tarafların söz konusu beyanlara erişiminin mümkün olduğu anda gerçekleşmiş sayılacak.

Kanuna göre hizmet sağlayıcı sipariş verilmeden önce alıcıya, veri giriş hatalarını belirleyebilmesi ve düzeltebilmesi için uygun, etkili ve erişilebilir teknik araçları sunmakla yükümlü olacak.

İndirim, hediye gibi promosyonlar ile promosyon amaçlı yarışma veya oyunların bu niteliği açıkça belirlenebilecek, bunlara katılımın ve faydalanmanın şartlarına kolayca ulaşılır, bu şartlar açık ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılır olacak.

-ELEKTRONİK İLETİ GÖNDERME ŞARTI-

Kanun tasarısına göre ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden yazılı veya her türlü elektronik iletişim aracıyla onayları alınmak kaydıyla gönderilecek. Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilinecek.

Ticari elektronik iletinin içeriği alıcıdan alınan onaya uygun olacak, iletide, göndericinin tanınmasını sağlayan bilgiler ile haberleşmenin türüne bağlı olarak telefon numarası, faks numarası, kısa mesaj numarası ve elektronik posta adresi gibi erişilebilir durumdaki iletişim bilgileri yer alacak. İletide, haberleşmenin türüne bağlı olarak, iletinin konusu, amacı ve başkası adına yapılması halinde de kimin adına yapıldığına ilişkin bilgilere de yer verilecek.

Alıcılar diledikleri zaman hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilecek, gönderici, ret bildiriminin, elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamakla ve gönderdiği iletide buna ilişkin gerekli bilgileri sunmakla yükümlü olacak. Ret talebin ulaşmasını müteakip gönderici, 3 iş günü içinde alıcıya elektronik ileti göndermeyi durduracak.

-ÖN BELLEĞE ALMADAN DOLAYI SORUMLULUK-

Bilgi toplumu hizmetlerinden yararlananlar tarafından sağlanan bilgilerin bir iletişim ağında aktarımına aracılık eden hizmet sağlayıcı, ''sadece daha etkin bir aktarım amacıyla bu bilgilerin ön bellekte otomatik olarak ve geçici bir süreyle saklanmasından dolayı sorumlu'' tutulmayacak.

Hizmet sağlayıcının ön belleğindeki bilgilerden sorumlu tutulmaması için ''bu bilgilerde herhangi bir değişiklik yapmamış olması, Bilgiye erişim ve bilgilerin güncellenmesi ile ilgili kurallara uyması, ön belleğe alma işlemi için teknolojik bir zorunluluk olarak verinin geçici süreyle elde edilmesi işlemi dışında iletişime hukuka aykırı olarak müdahale etmemesi, bu bilgilerin asıl kaynağından kaldırıldığını veya idarî ya da adlî bir yolla erişiminin engellenmesi kararı verildiğini öğrendiğinde, bu bilgileri gecikmeksizin ön bellekten kaldırması veya erişimi engellemesi'' şartları aranacak.

Kanun tasarısına göre, hizmet sağlayıcı, elde ettiği kişisel verilerin saklanmasından ve güvenliğinden sorumlu tutulacak ve kişisel verileri ilgili kişinin onayı olmaksızın üçüncü kişilere iletemeyecek ve başka amaçlarla kullanamayacak.

-50 BİN TL'YE KADAR İDARİ PARA CEZALARI ÖNGÖRÜLÜYOR-

Hizmet sağlayıcılar ''bilgi verme yükümlülüklerini'', ''sipariş verenin ödeyeceği toplam bedel ve sözleşme şartlarını alıcı tarafından görünmesini sağlamaması'', ''alıcının onayı olmadan ticari elektronik ileti göndermesi'' ve ''onayı alınan ileti içeriği dışında ileti göndermesi'' halinde bin TL'den 5 bin TL'ye kadar idari para cezasına çarptırılacak.

''Alıcının siparişini aldığını teyit etmeyen veya geç teyit eden'', ''ticari iletişimin, kimin adına yapıldığını açıkça belirtmeyen'' ve ''göndericinin tanınmasını sağlayan bilgiler ile iletişim bilgilerine ticari elektronik iletide yer vermeyen'' hizmet sağlayıcıları da bin TL'den 10 bin TL'ye kadar, ''ticari elektronik iletinin reddine ilişkin bildirimin, elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamayan, gönderdiği iletide buna ilişkin gerekli bilgileri sunmayan ve ret talebinin ulaşmasının üzerinden 3 iş günü geçmesine rağmen elektronik ileti göndermeyi durdurmayan'' hizmet sağlayıcı da 2 bin TL'den 15 bin TL'ye kadar idari para cezası ödeyecek.

Aynı anda birden fazla kişiye ''önceden onay almadan'' ticari elektronik ileti gönderilmesi halinde de hizmet sağlayıcılara 10 bin TL'den 50 bin TL'ye kadar idari para cezası verilebilinecek.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili her türlü tedbiri almaya ve denetimi yapmaya yetkili olacak.

Bakanlıkça görevlendirilen denetim elemanları, bu Kanun kapsamındaki Bakanlık yetkisine giren hususlarla ilgili olarak her türlü bilgi, belge ve defterleri istemeye, bunları incelemeye ve örneklerini almaya, ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup, ilgililer istenilen bilgi, belge ve defterler ile elektronik kayıtlarını bunların örneklerini noksansız ve gerçeğe uygun olarak vermek, yazılı ve sözlü bilgi taleplerini karşılamak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermekle yükümlü olacak.

Tasarı, söz konusu kanunun yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girmesini öngörüyor.